HVO – kompatybilny z nowoczesnymi silnikami wysokoprężnymi

Zasadniczo wiele surowców może być wykorzystywanych jako materiał wyjściowy do produkcji HVO. Podczas gdy olej napędowy jest mieszaniną różnych węglowodorów pochodzenia naftowego, HVO jest paliwem odnawialnym. Jego skład chemiczny jest podobny do składu oleju napędowego pochodzenia kopalnego. Oprócz olejów roślinnych do produkcji tego rodzaju paliwa wykorzystuje się również oleje i tłuszcze resztkowe.

HVO jest produkowane przemysłowo poprzez uwodornianie olejów i tłuszczów roślinnych i zwierzęcych (zwanych trójglicerydami lub kwasami tłuszczowymi) w rafinerii. Proces ten jest podobny do konwencjonalnego rafinowania ropy naftowej, ale istnieje szereg etapów produkcji, które mogą się różnić. Różni się on od FAME, który jest wytwarzany z bogatych w olej produktów spożywczych i paszowych, w tym oleju rzepakowego, słonecznikowego i sojowego. Nie jest to więc debata na temat wyboru między żywnością a paliwem, ale na temat zaawansowanych biopaliw.

HVO to czyste paliwo dieslowe, bezpieczne dla parafiny, bez aromatów, o składzie chemicznym podobnym do paliwa dieslowego pochodzenia kopalnego. Może być stosowane we wszystkich pojazdach i silnikach dieslowych. Dzięki nawet 90% redukcji emisji gazów cieplarnianych zapewnia taką samą wysoką wydajność jak paliwo dieslowe pochodzenia kopalnego, jednocześnie zmniejszając emisję szkodliwych substancji, takich jak węglowodory i inne substancje. Ponadto wysoka liczba cetanowa zapewnia wydajne i czyste spalanie w niskich temperaturach. Dzięki CFPP (punktowi zatykania filtra na zimno) wynoszącemu maksymalnie -22°C, HVO spełnia kryteria dotyczące oleju napędowego zimowego.

 Paliwo HVO oferuje szereg korzyści. Należą do nich

HVO jest produkowany z zużytych olejów spożywczych, pozostałości i odpadów. FAME jest zazwyczaj wytwarzany z oleistych produktów spożywczych i paszowych, takich jak olej rzepakowy, słonecznikowy i sojowy.

Zasadniczo biodiesel (FAME) i HVO mogą być produkowane z tych samych surowców. Biodiesel jest produkowany w procesie transestryfikacji chemicznej. W procesie tym trójglicerydy, czyli olej, są przekształcane w biodiesel i glicerynę przy pomocy metanolu. HVO jest produkowany w procesie wielkoskalowego uwodorniania trójglicerydów za pomocą H ₂. Jako produkt uboczny powstaje również biopropan.
Do produkcji biodiesla wykorzystuje się głównie produkty krajowe i uprawianą biomasę, natomiast do produkcji HVO wykorzystuje się materiały resztkowe.

W przeciwieństwie do biodiesla, struktura parafinowa HVO różni się tylko nieznacznie od struktury oleju napędowego pochodzenia kopalnego. Dzięki liczbie cetanowej powyżej 70 HVO spala się czystiej niż konwencjonalny olej napędowy (liczba cetanowa od 45 do 53), wytwarza znacznie mniej emisji i pozostawia znacznie mniej osadów w silniku. HVO ma szczególnie długi okres przydatności do użycia dzięki wysokiej odporności na utlenianie. Bardzo dobre właściwości chłodzące umożliwiają eksploatację przez cały rok.

Obecnie zdolność produkcyjna paliwa HVO w Europie wynosi już około 10 milionów ton. W wielu krajach europejskich paliwo to jest dostępne od lat.

Dzięki nowej wersji 10. BImSchV** od maja 2024 r. paliwo to będzie również dostępne w całym kraju na stacjach benzynowych i w handlu olejami mineralnymi w Niemczech. W ostatnich latach produkcja HVO w Unii Europejskiej znacznie wzrosła. Mianowicie z 0,5 mld litrów, czyli 0,5 mln ton w 2011 r. do 4 mld litrów, czyli 4 mln ton w 2021 r. Tendencja ta nadal rośnie. Na 2025 r. przewiduje się produkcję na poziomie 30 mld litrów, czyli 30 mln ton. 

Oprócz czystego HVO, zgodnie z normą EN 590 dopuszczalna jest również domieszka 26% HVO do oleju napędowego pochodzenia kopalnego.
Silniki muszą być zatwierdzone przez producenta do stosowania 100% HVO. Jeśli mieszanka oleju napędowego HVO spełnia normę EN 590, wszystkie silniki wysokoprężne są zatwierdzone.

^{** 10. BImSchV: Rozporządzenie w sprawie jakości i oznakowania paliw i materiałów palnych}

Zastosowanie HVO zamiast oleju napędowego pochodzenia kopalnego znacznie zmniejsza emisję CO₂ w całym cyklu życia paliwa. HVO zapewnia redukcję emisji CO₂ nawet o 90% w porównaniu z olejem napędowym pochodzenia kopalnego. Pozostałe 10% emisji HVO pochodzi głównie z transportu i procesu produkcji, w którym obecnie dodaje się szary wodór. Gdyby w transporcie stosowano zielony wodór i paliwa zrównoważone, w przyszłości emisja mogłaby wynieść 100%. Samo paliwo jest w 100% neutralne pod względem emisji CO₂.
Ponadto następuje również znaczna redukcja cząstek stałych (do 50%), węglowodorów i tlenków azotu, zwłaszcza w starszych silnikach bez układu oczyszczania spalin.

HVO to najszybszy sposób ochrony klimatu, który możemy wdrożyć już teraz.

Aby korzystać z paliwa HVO, nie trzeba modyfikować silnika. Oznacza to, że przejście na paliwo HVO nie wymaga dodatkowych nakładów finansowych. Dodatkowo paliwo to można mieszać z olejem napędowym pochodzenia kopalnego w dowolnych proporcjach. Możliwe jest również stosowanie czystego paliwa HVO. W przeciwieństwie do oleju napędowego pochodzenia kopalnego, olej roślinny poddany obróbce wodorem jest mniej wrażliwy na niskie temperatury. Pozwala to uniknąć flokulacji i konieczności przechodzenia między olejem napędowym letnim a zimowym. Ponieważ paliwo nie zawiera związków aromatycznych, kluczowe elementy silnika ulegają mniejszej korozji. Dzięki temu paliwo HVO ma dłuższą żywotność. Ponadto paliwo to nie sprzyja rozwojowi kultur biologicznych, tzw. „szkodników oleju napędowego”. W porównaniu z konwencjonalnym olejem napędowym nie ma również różnicy w osiągach.

Symbol XTL jest umieszczony na dystrybutorach paliwa, w instrukcjach obsługi oraz na korkach wlewu paliwa nowoczesnych samochodów osobowych i ciężarowych dopuszczonych do stosowania paliwa HVO. Wymóg oznakowania nie dotyczy starszych pojazdów i maszyn mobilnych. W razie wątpliwości można skontaktować się z producentem w celu uzyskania wyjaśnień, a listy dopuszczonych pojazdów są dostępne online u dealerów HVO.

HVO można mieszać i stosować z olejem napędowym pochodzenia kopalnego w dowolnych proporcjach. Ponieważ HVO zasadniczo spełnia wszystkie parametry normy EN 590 (B7) dotyczącej konwencjonalnego oleju napędowego, z wyjątkiem gęstości, paliwa zawierające do 26% HVO są już dostępne na publicznych stacjach paliw (po dodaniu 7% biodiesla daje to 33% zawartości surowców odnawialnych w oleju napędowym). Paliwa te mogą być stosowane we wszystkich silnikach wysokoprężnych bez ograniczeń.

HVO jest zaawansowanym biopaliwem. Dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii RED II (UE 2018/2001) z dnia 11 grudnia 2018 r. określa w załączniku IX, części A i B, które surowce są dozwolone, aby uniknąć dyskusji na temat wyboru między żywnością a paliwem. Ponadto stosowanie oleju palmowego w biopaliwach jest zabronione w Niemczech i UE.

HVO jest wytwarzane w 100% z zasobów odnawialnych, co gwarantuje, że dwutlenek węgla emitowany podczas spalania jest kompensowany w ramach cyklu. Ze względu na wykorzystanie pewnej ilości wodoru pochodzenia kopalnego oraz emisje dwutlenku węgla w łańcuchu logistycznym nie można całkowicie uniknąć _emisji CO₂, ale można ją ograniczyć nawet o 90%¹.

^{1Na podstawie dyrektywy UE w sprawie odnawialnych źródeł energii (RED II – 2018/2001/UE)}

Globalna zdolność produkcyjna HVO wynosi obecnie 10 milionów ton i nadal rośnie, co wystarcza do pokrycia obecnego zapotrzebowania niemieckiego sektora rolnego ponad sześciokrotnie¹.

^{1Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w maszynach rolniczych. KTBL (2023)}

HVO spełnia wymagania normy EN 15940 dotyczącej parafinowych paliw dieslowskich.

Wysoka liczba cetanowa zapewnia wydajne i czyste spalanie. HVO charakteryzuje się dobrą stabilnością w niskich temperaturach, spełniając kryteria dla zimowego oleju napędowego o CFPP maks. -22°C. Ponadto nie zawiera związków aromatycznych i może być przechowywany przez długi czas bez utraty jakości lub wzrostu zawartości wody.

HVO jest produkowany w 100% z zasobów odnawialnych, dzięki czemu dwutlenek węgla powstający podczas spalania jest kompensowany w cyklu. Ze względu na wykorzystanie pewnej ilości wodoru kopalnego i emisje dwutlenku węgla w łańcuchu logistycznym nie można całkowicie uniknąć _emisji CO₂, ale można ją zmniejszyć nawet o 90%.

Globalna zdolność produkcyjna HVO wynosi obecnie 10 milionów ton i stale rośnie, co wystarcza, aby zaspokoić obecne zapotrzebowanie niemieckiego sektora rolnego ponad sześciokrotnie.

^{1Na podstawie dyrektywy UE w sprawie odnawialnych źródeł energii (RED II – 2018/2001/UE)}